Het Probleem van de Angst | Kenneth Koch

Naar: The Problem of Anxiety | Kenneth Koch

Een serieuze belemmering van alle inspanningen
Van verstand, lichaam en geest is de angst
Door Freud beschreven als een soort gejaagde terugkeer
Naar kinderlijke hulpeloosheid. In deze dagen
(Van kind-zijn) toen je alleen maar kon spartelen
Deed je dat (spartelen) en gillen en schuimbekken en
Moeder kwam. Nu komt moeder niet, hoewel je
Geplaagd wordt door verschrikkelijke dingen, en toch
Gedragen lichaam en geest zich als toen. Je
Wordt koud en heet, je trilt, je snakt naar adem en huilt
En al je zenuwen spannen zich tegelijkertijd aan.
Angst! Hoe erg je bent! Erger nog
In zekere zin, dan je oorzaak! Alsof je bent vastgepind,
Hulpeloos, spartel je daar, Lezer, en wat
Zal je van dit afschuwelijke genezen? Blijf bij me
En ik probeer je te helpen. Misschien dat zelfs lezen
Over angst het makkelijker te verdragen maakt. Wat het veroorzaakt.
In tegenstelling tot de psychogenese (hierboven
Beschreven) staan de volgende gevallen: één)
Je bent op een punt gekomen waarop je moet kiezen,
Het één of het ander, allebei zeer belangrijk voor je leven
En je geluk, en je hebt geen manier om te kiezen – je kunt
Het niet verdragen één van beide te verliezen. Is het
Het directeurschap van een bank of de liefde van een meisje? Een kans
Om bij Stravinsky te studeren, of een gelijke kans
De taal der dieren te leren? De Maharooshi is in de stad,
Voor slechts twee weken, de man van de dierentaal,
En Stravinsky zal jou ook willen dan, en slechts dan.
Resultaat? Angst! Je valt op de grond en trilt,
Je spartelt, je roept en je huilt. Het probleem is
Dat je in deze staat waarschijnlijk allebei
De mogelijkheden zult verliezen, dus moet je iets doen
Om hier uit te geraken. Wat als de banktoezichters kwamen
En je zo zagen? en wat
Als het meisje zag hoe gek je bent? Dus moet je proberen
De betere van de twee te kiezen. En wat als de Maharooshi
Je kon zien zoals je nu bent? Zou hij jou de uitverkorene
De dierentaal te spreken achten? En Stravinsky –
“Hoe kan deze persoon de zwaarheid
Van een week intensief studeren met mij verdragen? Nee! Streep hem door!”
Alles kan goed komen. Als je bankdirecteur bent geworden zul je
Andere liefdes hebben, of in ieder geval de herinnering aan
Pijnlijk opgeofferde liefde, welke soms
De beste ervaring van het leven kan schijnen:
Hoewel verloren, kan de herinnering je gelukkig maken. Als je
Daarentegen het directeurschap laat varen
En het meisje kiest, hoe sterk zul je je voelen,
Dat voor de liefde te hebben gedaan! Er is een kans, natuurlijk
Dat je je hoe dan ook rot zult voelen: met
Het meisje, dat je je kans hebt opgegeven
Een groter leven te leiden, met geld, met macht, en
Voor iets moois bent gegaan, misschien zul je haar op een dag
Zelfs gaan haten, je lieve Sally, het ergste
Dat zou kunnen gebeuren. En als je de bank kiest
En zij gaat er vandoor met een ander, of sterft, of weigert te wachten,
Hoe vreselijk! Je zult je zo verlaten voelen! En
Een schot klinkt. Hij is weg! Maar iemand
Hield nog van hem. Hij wist het niet. Het kan
Echter ook zo zijn dat de bank je slechts op de proef stelt, je
Omgang met menselijke gevoelens vaststelt, het soort man
Dat ze voor hun zaken zoeken. Of misschien
Bewondert Sally je voor wat je hebt gedaan. Maharooshi, of Stravinsky
Zou onder de indruk kunnen zijn
Van de morele weerstand die je toonde. Dus
Sta op, zelfs als je, om dat te doen, een stoel vast
Moet houden. Wellicht dat je je, zodra je het ene besloten hebt,
Direct bewust wordt van het feit dat deze beslissing
Een beslissing is die je niet verdragen kunt, dus kun je
Van gedachten veranderen, en dit keer definitief, nu
De gevolgen beleefd te hebben, hoewel je
Voorzichtig moet zijn dat iets soortgelijks niet in rap
Tempo blijft gebeuren of je zult
Weer terug bij af zijn. Een andere oorzaak van
Angst is, twee) je hebt een intern conflict
Tussen zelfverrijking en dat wat volgens jou
Het ethisch juiste is. Dit kan een vorm
Van (een) (hierboven) zijn, maar het is een bijzondere
En heeft heel veel angst veroorzaakt dus ik
Zal het als een aparte oorzaak behandelen: een enorme
Lading zeep nadert de haven, en je kunt winst maken
Door dit niet aan de aandeelhouders te vertellen.
Zij baden zich nog met kleine brokjes
Zeep omdat ze denken dat er een tekort is
En de prijs van de lading blijft maar dalen. Nu
Kan je een miljoen aandelen voor vijftien dollar kopen,
En met de lading binnen stijgt de prijs, maar
Je raakt met angst vervuld! Waarom zouden de
Aandeelhouders niet weten dat de zeepschepen
De schuimende havens binnenvaren van deze droom
Die doodgewone realiteit is? Je kunt het zeepgeld
Niet opgeven en je kunt geen
Oneerlijke zaken doen. Dus krimp je op de grond ineen. Sta
Op! Als je het hen vertelt kunnen jullie
Het geld tenminste delen! Als je
Twee dagen op de grond ligt zal er geen
Geld over zijn! De boten zullen aanleggen
En vertrekken met de Ivory nog aan boord, de
Palmolive, de Camay. En een fortuin is verloren.
Hoe fijn om beneden in de haven te zijn, fris
En niet met het leven verwikkeld, niet verscheurd door schuld
En opkomende angst voor de gedachte aan geld verdienen! De lucht
In te ademen en de branding te zien, slechts te denken aan
De zijkanten van de schepen! en de blauwe kapitein te zien,
Te overwinnen tussen de schoorstenen met gele en rode ringen!
Komt men werkelijk in zulke situaties? En
Zo ja, hoe? en wanneer? Worden niet zelfs kleine jongetjes geplaagd
Door gevoelens die ze niet aankunnen? “Hou ik genoeg van haar? Hij
Lijkt stil. Hij wordt ouder. Terwijl ik
Sterker word. Wat kan ik doen om van zulke verschrikkelijke gevoelens
Af te komen?” Dus, hoewel de frisse lucht en de steigers deze
Gevoelens een tijdlang weg mogen jagen, kunnen ze terugkomen.
En als je gedwongen werd door je moeder om, zeg, je vaders
Scheerschuim te stelen en aan de buren te verkopen, zullen ze waarschijnlijk terugkeren,
Nu je groot bent, deze scheepslading binnenkomt, zijn problemen
toont,
En op één van deze momenten slaat de angst toe. Heb je ooit gemerkt
Hoe mensen met hun ouders verwikkeld zijn
Hun hele leven lang? Geluk heeft wie “goede ouders” heeft,
Die je niet kwellen, verdelen, en je voor de rest van je leven
Een angstvorm in pletten! Maar kan iemand dit voorkomen?
Ik vraag me af of iemand dat volkomen kan. Maar volkomenheid
Is niet alles, of zelfs de belangrijkste zorg die we hier hebben.
Want leven is “relatief”, zoals ouders
Enkel een relatief deel van het leven vormen. De Egyptenaren moeten het geweten hebben
Toen ze goden maakten van katten en paarden en
Honden, dat een mens onvolmaakt is. Een dier
Is, uiteraard, belachelijk inferieur aan
Een mens, maar kan versimpeld worden, en over
Gefantaseerd, zoals dat met een mens niet kan. En ook
Hebben dieren nauwelijks angstaanvallen. Hoe kun je
Een god hebben met angst? Denk aan Jehova
In paniek. “Wat moet ik doen?” En
Denk op dezelfde wijze aan Jezus en denk aan de Heilige Geest.
Noch is er iets bekend over angst die de hemel
Van de oude Grieken bestormt. Apollo lag niet hulpe-
Loos te lijden terwijl de pijlen uit eigen beweging
De zon uit spatten, duizenden dodend. Noch rende
De mediterrane Jupiter hulpeloos naar Scamander toe
Met gescheurde toga, een trillende hand in zijn haar.
Men heeft Zoroaster nooit horen stotteren, eigenlijk zijn goden
Misschien wel wat wij, mensen, ons voorstellen
Bij angstvrije wezens, de enigen in staat over ons te heersen.
Het contrast van hun geluk met ons (relatieve)
Gebrek er aan, hoeft, als we in hen geloven, geen al te groot
Probleem te zijn, aangezien we deze gevoelens met gebed kunnen verhelpen,
Waarmee sommigen
Beweren hun angst te hebben bezworen. Of misschien is het het antwoord op gebed –
Dat waarschijnlijk uit de persoon komt – zoals
Het antwoord van dit gedicht, dat “Sta op!” is zou ik zeggen “en vertel
De anderen over de zeep. Het zal goed voor je hart zijn.”
Drie) een oorzaak van angst die meer van deze twee verschilt
Dan de twee van elkaar is
Het algemene gevoel van sterfelijkheid en boven het hoofd hangende
Verdoemenis. Het wonder is, lijkt het soms, dat wie dan ook
In staat is wat dan ook te doen, wanneer hij weet dat hij
Dood gaat. Maar de wereld lijkt verder te gaan,
En misschien gaat ze met name verder vanwege mensen met geloof
In God en in onsterfelijkheid, want die
Zijn er nog, en als deze mensen weg zijn
Zal de wereld ineenstorten, of misschien is het onwetendheid,
Waardoor “geen jongen gelooft ooit te zullen sterven,”
Of misschien vanwege een mysterieus overblijfsel uit
Het verleden, toen men wel geloofde in een zin
Van het leven, en in continuïteit, of misschien is het mogelijk je leven
Te leven, en dit is wat ik waar acht, MET deze verschrikkelijke kennis.
Maar het is er, altijd, en kan snijden
Als een mes, je kunt op de grond vallen
Met deze angst, en Wat is hier een medicijn voor? Want
We zullen doodgaan, geen twijfel daarover. We trillen
En denken Wat is de zin van dit alles? Maar
‘Zin’ betekent niet ‘Eeuwigheid’. Het heeft zin
Een raam te openen: je laat wat lucht binnen; en zin
Om een pijl te schilderen: mensen zullen weten waar iets is. Maar wat
Is de zin van deze individuele handelingen als ze
Alle tezamen geen zin hebben? Hierop
Heb ik geen antwoord, maar het leven is hoe dan ook beter als je niet op de vloer ligt.
Een wandeling met jou te maken, hoe heerlijk dat is! en
Te praten over het genezen van angst! deze bloesem
Te plukken, het is een paarse, ik noem hem
L’innocence retrouvée wat betekent dat? Het is
Frans. En op deze zomerdagen met jou naar
Lo Fungs Restaurant te gaan, en de rijst te eten! Met jou
Te slapen, wakker te worden, en het idee
Van doodgaan te hekelen, dat is het leven! Maar
Ieder moment kan de angst voor de dood toeslaan. Dan
Verzinkt alles in wanhoop. Je verantwoordelijkheden zich laten opstapelen is een andere
Oorzaak van angst die je zou kunnen verhelpen door dingen te doen. Als
Je arm verlamd voelt, houdt vol. Spoedig
Zul je de dingen die je moet doen kunnen doen,
Vrij van angst, hoewel deze opnieuw toe kan slaan
Met een andere reden. Vijf) een oorzaak
Van angst is het gevoel dat je niet goed bent
En de bron hiervan kan zijn dat je inderdaad
Niet goed bent, dat wil zeggen je hebt dingen gedaan
Waar je niet achter staat, of misschien komt het door
Onbekende bronnen van schuld uit je vroege jeugd. Vaak
Komt het door beide, dit gevoel niet goed te zijn
En het is moeilijk er mee om te gaan, maar de medische wetenschap
Boekt veel successen bij het genezen ervan, dus nadat je zelf geprobeerd hebt
Beter te handelen, raad ik je aan naar een dokter te gaan
En daar te gaan liggen in plaats van op je
Vloer, die inmiddels waarschijnlijk een puinhoop is
Dus ruim hem op. Opruimen is vaak een
Goed middel tegen milde angst, net als
Dingen recht strijken, ordenen, dingen opstapelen
En neerzetten, ze oprapen
En ergens heendragen, wat was doen,
Een maaltijd bereiden, de lampen vervangen, een tuin
Bezaaien, er voor zorgen, naar de bloembollen kijken
Tot het donker wordt, dan snel
Wat vrienden bellen. Het begin van de avond,
Het einde van het daglicht, is een moeilijk moment
Voor veel mensen, grote en kleine zielen
Voelen dan angst. De gordijnen dichtdoen en
Een lamp aan en ergens
In opgaan is een goed idee. Dit
Zijn kleine veroorzakers van angst, zoals de angst
Voor geen hotel, wanneer je reist of,
Wanneer je eet, voor ziek worden
Van hetgene dat je eet. Er is (zes)
De vrees ergens in te mislukken; welke
Een gevaarlijk soort angst kan veroorzaken. Misschien
Is het ook de angst voor slagen. Lastig
Deze twee van elkaar te onderscheiden. In elk geval,
Deze angst is slecht want ze zorgt ervoor dat je
Faalt, of je het nou wilde of niet. Een aantal
Symptomen van angst die ik nog niet heb genoemd
Tot dusver zijn buikpijn, zowel milde
Als hevige, soms gepaard met diarree, soms
Niet; hoofdpijn, van mild tot hevig, uitslag op de vingers
En handpalmen; klappertanden; stotteren;
Tijdelijke blindheid; bedplassen; overgeven; ongecontroleerd
Bewegen van handen en voeten; uitgebreid
Met het hoofd schudden; nekverlamming; torsoverlamming;
Permanente of semipermanente seksuele opwinding; kokhalzen;
Interesseverlies; verlies van eetlust; verlies van
Verlangens. Het is duidelijk, nietwaar, dat het beter is
Deze symptomen niet te hebben, hoewel ze
Ons soms kunnen helpen, met name
In de gevallen waarin ze nodig blijken om duidelijk te maken
Dat iemand de dingen niet doet zoals hij zou moeten, en
Niets anders deze boodschap draagt. Want we kunnen
Lang door blijven gaan in het donker. En angst betekent GEVAAR!
Soms helpt het ons, soms niet. Natuurlijk
Zou het beter zijn als we het zover niet zouden
Laten komen, en als we beter georganiseerde levens leidden
En een betere jeugd hadden gehad en ons
Psychoanalyse konden veroorloven om de ergste perioden
Aan te pakken, maar het zou naïef van me zijn te denken
Dat al deze dingen het voor altijd zouden verhelpen,
Denk ik – hoewel ze wel degelijk
Zouden helpen. Terwijl ik dit gedicht schrijf voel ik
Een spanning in mijn nek en schouders, een lichte
Steek in mijn hart en een licht trekken boven
Mijn linker oog, en dit, dit alles, denk ik, is angst,
Niet z’n wraak nemend omdat ik dit
Opschrijf, want het is er altijd, zet z’n vlaggen uit,
Z’n tenten, z’n gitaren. Ik denk dat het komt
Doordat ik me zorgen maak over het beëindigen van dit gedicht
Waarvan ik hoopte dat het me van mijn angst zou genezen maar dat
Dat niet volledig lijkt te doen, en omdat ik me natuurlijk afvraag
Of het wel een goed gedicht is, en ook denk ik
Aan alles dat ik nog moet doen voordat ik mijn koffer pak
En deze kamer verlaat waarin ik me bevind, voor nog een week
Lesgeven, waarop ik me niet heb voorbereid (zoals
Gewoonlijk, hoewel ik beter ben dan vroeger) en voor
Allerlei mensen tegenkomen met wie ik
Ongedefinieerde relaties onderhoud, en voor het zien van mijn belastingadviseur
Omdat de overheid mijn teruggaaf over 1972 controleert,
En voor door New York lopen, voor er met de auto heen rijden
En de auto parkeren, en dan naar huis gaan, en proberen
Te slapen, en vóór dit alles, voor deze rotzooi van papieren
Opruimen, die over de hele studio verspreid liggen, elk
Stapeltje maakt me bang, elk stapeltje is iets
Dat ik bijeen moet rapen en waar ik iets mee moet doen
In plaats van dit gedicht te schrijven, maar is dit
Van alle dingen niet het beste wat ik doen kan? Nou, mijn
Hoofdpijn is erger nu en bevindt zich aan beide kanten, hoewel nog altijd mild, en ik lig niet
op de grond.

Advertisements

3 thoughts on “Het Probleem van de Angst | Kenneth Koch

    1. ha michiel, dat hangt geheel van de aard van het verzoekje af denk ik. dank voor het compliment! goeds, lieke.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s